||Το φαινόμενο Coriolis

Το φαινόμενο Coriolis προκαλεί μια εκτροπή της διάταξης των παγκοσμίων ανέμων. Η γη περιστρέφεται αντίθετα με τους δείκτες του ρολογιού και εξαιτίας αυτής της περιστροφής δημιουργείται μια φαινομενική δύναμη η Coriolis (εκτρεπτική δύναμη). Αυτή εκτρέπει τη διεύθυνση του ανέμου στα δεξιά στο βόρειο ημισφαίριο και στα αριστερά στο νότιο ημισφαίριο. Έτσι στο βόρειο ημισφαίριο, ο άνεμος κινείται αντίθετα από τους δείκτες του ρολογιού γύρω από ένα βαρομετρικό χαμηλό, και με την φορά του ρολογιού γύρω από ένα βαρομετρικό υψηλό. Το αντίθετο συμβαίνει στο νότιο ημισφαίριο.

Μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα το φαινόμενο Coriolis αν φανταστούμε τον εαυτό μας σε ένα roundabout (γύρω-γύρω όλοι) μιας παιδικής χαράς, που περιστρέφεται αντίθετα από τους δείκτες του ρολογιού. Αν έτσι όπως περιστρεφόμαστε πάνω σ’ αυτό επιχειρήσουμε να πετάξουμε μια μπάλα θα φανεί ότι η μπάλα στρέφεται προς τα δεξιά, όταν στην πραγματικότητα κινείται σε ευθεία γραμμή για κάποιον που παρατηρεί την κίνηση της μπάλας, εκτός roundabout.

Το ίδιο θα συμβεί αν προσπαθήσουμε να χαράξουμε μια ευθεία γραμμή σε ένα περιστρεφόμενο κυκλικό δίσκο που έχουμε φτιάξει από χαρτόνι και κάποιος τον κινεί αντίθετα από τους δείκτες του ρολογιού. Θα δούμε ότι ουσιαστικά θα χαράξουμε μια καμπύλη που θα στρέφεται προς τα δεξιά.

 

Η δύναμη Coriolis εξαρτάται από το γεωγραφικό πλάτος και είναι μέγιστη στους πόλους (όπου το γεωγραφικό πλάτος είναι 90° ) και μηδέν στον ισημερινό (όπου το γεωγραφικό πλάτος είναι 0). Είναι επίσης αυτή που καθορίζει τη διεύθυνση των ανέμων σε κάθε δακτύλιο κυκλοφορίας των ανέμων (Hadley cell, Ferrel cell, Polar cell)