Κόκκινος πλανήτης: Η υπερθέρμανση συνεχίζει να σπάει ρεκόρ

Τα τελευταία τρία έτη — 2023, 2024 και 2025 — καταγράφονται μεταξύ των θερμότερων στην ιστορία των καταγραφών, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του Copernicus Climate Change Service και επιστημονικές εκτιμήσεις του Met Office. Η τάση αυτή παραμένει ανησυχητική ακόμα και με το φαινόμενο La Niña σε θέση «ψύξης».

Τρία χρόνια υψηλών θερμοκρασιών — τι δείχνουν τα δεδομένα

Παγκόσμιος χάρτης θερμοκρασιακών αποκλίσεων για τα έτη 2023–2025. Τα κόκκινα και πορτοκαλί δείχνουν περιοχές όπου οι θερμοκρασίες είναι υψηλότερες από τα προβιομηχανικά επίπεδα (1850–1900), ενώ τα μπλε τμήματα αντιστοιχούν σε ψυχρότερες ζώνες. (Copernicus / Met Office, AI-generated illustration)

Τα τελευταία τρία χρόνια έχουν καταγραφεί ως μερικά από τα θερμότερα στην ιστορία των μετρήσεων του κλίματος. Τα στοιχεία της υπηρεσίας Copernicus Climate Change Service (C3S) δείχνουν υψηλές παγκόσμιες θερμοκρασίες για τα έτη 2023, 2024 και 2025, ακόμα και σε περιόδους που επηρεάζονται από φυσικές διακυμάνσεις όπως το φαινόμενο La Niña.

Το Met Office επιβεβαιώνει ότι το 2025 ήταν το τρίτο θερμότερο έτος στην ιστορία, μετά τα 2024 και 2023, σύμφωνα με τη Met Office HadCRUT5 temperature series. Η μέση παγκόσμια θερμοκρασία για το 2025 ήταν περίπου 1,41 °C ± 0,09 πάνω από τα προ-βιομηχανικά επίπεδα (1850‑1900), ενώ η μέση θερμοκρασία των τριών τελευταίων ετών αγγίζει 1,47 °C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, επιβεβαιώνοντας την επιταχυνόμενη τάση υπερθέρμανσης.

Παρά το γεγονός ότι το 2025 δεν κατέρριψε το απόλυτο ρεκόρ του 2024, οι μετρήσεις της επιφάνειας της Γης και των ωκεανών δείχνουν σημαντικές αποκλίσεις από τα προβιομηχανικά επίπεδα και διαμορφώνουν μια εικόνα σταθερής αύξησης της θερμοκρασίας τα τελευταία χρόνια.

Ο ρόλος του La Niña και των φυσικών διακυμάνσεων

Η φυσική ψύξη που προκαλεί το φαινόμενο La Niña επηρεάζει προσωρινά τις παγκόσμιες θερμοκρασίες, χωρίς να αντιστρέφει την ανοδική τάση. (Copernicus / Met Office)

Το γεγονός ότι το 2025 δεν ξεπέρασε το ρεκόρ του 2024 οφείλεται κυρίως στο φαινόμενο La Niña, που δημιουργεί φυσική «ψύξη» στον πλανήτη, ιδιαίτερα στον Ειρηνικό Ωκεανό.

Ωστόσο, οι επιστήμονες τονίζουν ότι η μακροπρόθεσμη ανοδική τάση λόγω ανθρωπογενών εκπομπών παραμένει ξεκάθαρη. Ακόμη και σε «ψυχρότερα» έτη λόγω La Niña, οι θερμοκρασίες είναι σαφώς υψηλότερες σε σχέση με μια δεκαετία πριν.

Κίνδυνοι από την αυξημένη θερμοκρασία

Οι συνέπειες της υπερθέρμανσης είναι ήδη ορατές: ακραία καιρικά φαινόμενα, αύξηση θερμοκρασίας των ωκεανών και επιπτώσεις στην καθημερινότητα. (Copernicus / Met Office)

Η επίμονη θερμή τάση έχει ήδη ορατές συνέπειες σε πολλές περιοχές του πλανήτη:

• Εντονότερα και πιο συχνά ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως καύσωνες, παρατεταμένες ξηρασίες και βροχοπτώσεις υψηλής έντασης.

• Αυξημένη θερμοκρασία των ωκεανών, που επηρεάζει τα οικοσυστήματα, τις θαλάσσιες ροές και την ανάπτυξη τυφώνων.

• Προώθηση θερμότερων περιβαλλοντικών συνθηκών σε πόλεις και αγροτικές ζώνες, με αντίκτυπο στη δημόσια υγεία, την οικονομία και την παραγωγικότητα.

  
  

Πιο κοντά στο όριο του 1,5 °C από ποτέ

Η Συμφωνία των Παρισίων ορίζει ως στόχο το μέγιστο όριο αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά 1,5 °C σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή. Τα τρέχοντα δεδομένα δείχνουν ότι ο πλανήτης πλησιάζει επικίνδυνα αυτό το όριο και ενδέχεται να το ξεπεράσει πριν από το τέλος της δεκαετίας, αν οι εκπομπές αερίων συνεχίσουν την τρέχουσα πορεία τους.

Αυτό σημαίνει ότι το «παράθυρο» για αποφυγή σοβαρών κλιματικών επιπτώσεων είναι στενό, και η προσαρμογή — σε συνδυασμό με δραστική μείωση εκπομπών — είναι κρίσιμη.

Τι δείχνουν οι μελλοντικές τάσεις

Παρά τη σταθερή αύξηση της θερμοκρασίας, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι το μέλλον δεν είναι προδιαγεγραμμένο. Με αλλαγές στην παραγωγή ενέργειας, μείωση εκπομπών και προσαρμογή στις νέες συνθήκες, οι κοινωνίες μπορούν να επηρεάσουν πόσο εκτεταμένη θα γίνει η περαιτέρω υπερθέρμανση.

Τα πιο πρόσφατα δεδομένα από Copernicus και επιβεβαιώσεις από το Met Office δείχνουν ότι και οι φυσικοί και οι ανθρωπογενείς παράγοντες παίζουν ρόλο — όμως οι ανθρωπογενείς εκπομπές παραμένουν ο κύριος κινητήριος παράγοντας της ανόδου της θερμοκρασίας.

Πηγές: Copernicus Climate Change Service, Met Office

ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ, ΤΑ ΝΕΑ, EURONEWS